Insektycydy z substancją czynną deltametryna – jak dobrać środek do presji szkodników?

Deltametryna jest substancją czynną z grupy pyretroidów, wykorzystywaną w insektycydach przeznaczonych do zwalczania różnych szkodników upraw rolniczych, sadowniczych i warzywniczych. Działa szybko, ale nie jest substancją systemiczną, dlatego efekt zabiegu w dużym stopniu zależy od kontaktu szkodnika z cieczą użytkową lub opryskaną powierzchnią rośliny.
Dobór preparatu z deltametryną nie powinien zaczynać się od samej substancji czynnej. Najpierw trzeba rozpoznać gatunek szkodnika, określić jego liczebność i stadium rozwojowe, sprawdzić fazę uprawy, a następnie zweryfikować, czy konkretny produkt jest dopuszczony do danego zastosowania. Dwa środki zawierające deltametrynę mogą różnić się stężeniem, składem, zakresem rejestracji i warunkami wykonania zabiegu.

Dlaczego deltametryna działa szybko, ale nie dociera do całej rośliny?

Deltametryna należy według klasyfikacji IRAC do grupy 3A. Oddziałuje na kanały sodowe w układzie nerwowym owadów, zaburzając przewodzenie impulsów nerwowych. Efektem jest szybkie ograniczenie aktywności szkodnika, paraliż i jego obumarcie.
Substancja działa przede wszystkim kontaktowo i żołądkowo. Nie przemieszcza się w roślinie w sposób charakterystyczny dla insektycydów systemicznych, dlatego szczególnego znaczenia nabiera dokładność oprysku. Szkodniki ukryte w zwiniętych liściach, pochwach liściowych lub w zwartym łanie mogą mieć ograniczony kontakt z substancją. Szybkie działanie deltametryny nie zrekompensuje więc niedokładnego pokrycia roślin ani błędnie wybranego terminu.

Jak ocenić, czy presja szkodników uzasadnia zabieg?

Obecność pojedynczych owadów nie zawsze oznacza konieczność wykonania oprysku. Decyzja powinna wynikać z regularnego monitoringu plantacji oraz oceny tempa wzrostu populacji. W zależności od szkodnika wykorzystuje się bezpośrednią lustrację roślin, żółte naczynia, tablice lepowe, pułapki feromonowe albo liczenie owadów i uszkodzonych organów na określonej powierzchni.
Przed wyborem środka należy ustalić, jaki gatunek występuje na plantacji, w jakim stadium rozwojowym się znajduje, gdzie żeruje oraz czy jego liczebność przekroczyła próg ekonomicznej szkodliwości, jeżeli taki próg został określony. Znaczenie ma również faza uprawy. Ta sama liczebność szkodników może oznaczać inne zagrożenie dla młodych roślin i inne dla plantacji znajdującej się w późniejszym okresie rozwoju.
Zbyt wczesny zabieg może zakończyć się przed głównym nalotem, natomiast oprysk wykonany po powstaniu poważnych uszkodzeń nie cofnie już strat. Przy deltametrynie szczególnie ważne jest trafienie w moment, gdy populacja rzeczywiście wymaga ograniczenia, a dominujące stadium pozostaje dobrze dostępne dla działania kontaktowego.

Czy każdy preparat z deltametryną można stosować tak samo?

Nie. Obecność tej samej substancji czynnej nie oznacza identycznego zakresu zastosowania. Przed zakupem trzeba sprawdzić jednocześnie uprawę, zwalczany gatunek, fazę BBCH rośliny, dopuszczoną dawkę, maksymalną liczbę zabiegów, odstępy między aplikacjami oraz wymagania dotyczące karencji, prewencji i ochrony środowiska.
Przykładem preparatu opartego na deltametrynie jest Decis Expert 100 EC. Inny charakter ma Sivanto Energy, w którym deltametryna została połączona z flupyradifuronem. W takim produkcie zakres działania i zasady stosowania wynikają z właściwości całej mieszaniny, a nie wyłącznie z obecności pyretroidu.
Nie należy więc przenosić dawki, terminu ani listy zwalczanych szkodników z jednego środka na drugi. Jeżeli konkretny preparat nie obejmuje danego zastosowania w aktualnej etykiecie, sama obecność deltametryny nie jest podstawą do jego użycia.

Pogoda i technika oprysku mogą zdecydować o skuteczności

Deltametryna działa kontaktowo, dlatego warunki pogodowe i jakość naniesienia cieczy mają duże znaczenie. Wysoka temperatura, niska wilgotność i silne nasłonecznienie mogą pogarszać warunki wykonania oprysku, przyspieszać wysychanie kropli i ograniczać czas kontaktu cieczy z rośliną. Z kolei przy chłodzie aktywność części szkodników może być mniejsza. Nie należy jednak przyjmować jednej uniwersalnej temperatury granicznej dla wszystkich produktów. Pierwszeństwo mają zapisy aktualnej etykiety konkretnego środka.
Znaczenie mają również prędkość wiatru, ryzyko opadów oraz kondycja plantacji. Oprysku nie powinno się wykonywać w warunkach zwiększających znoszenie cieczy ani na rośliny silnie zwiędnięte lub osłabione przez stres. Ilość wody trzeba dopasować do wielkości roślin, zagęszczenia łanu i miejsca żerowania owadów.
Przy dużej powierzchni liści zbyt mała ilość cieczy może prowadzić do nierównomiernego pokrycia. Z kolei bardzo drobne krople są bardziej podatne na znoszenie. Przed zabiegiem warto więc sprawdzić kalibrację opryskiwacza, stan rozpylaczy i rzeczywisty wydatek cieczy. Zwiększenie dawki środka nie naprawi niedokładnie wykonanego oprysku ani błędnie dobranego terminu.

Deltametryna w rotacji insektycydów

Deltametryna należy do grupy 3A IRAC. Zmiana jednego preparatu zawierającego deltametrynę na inny środek z tą samą substancją nie oznacza zmiany mechanizmu działania. Podobnie zastosowanie kolejnego pyretroidu z grupy 3A nie stanowi pełnej rotacji mechanizmów.
Jeżeli w sezonie potrzebny jest kolejny zabieg, warto wybierać preparat należący do innej grupy IRAC, o ile jest zarejestrowany w danej uprawie i przeciwko danemu szkodnikowi. Ma to szczególne znaczenie przy gatunkach tworzących kilka pokoleń w sezonie albo tam, gdzie zabiegi insektycydowe są wykonywane częściej.
Przy planowaniu rotacji trzeba uwzględniać wszystkie substancje obecne w preparacie. Sivanto Energy łączy deltametrynę z flupyradifuronem, dlatego nie powinien być traktowany wyłącznie jako „kolejny środek z deltametryną”. Równie ważne jest ograniczanie zbędnych aplikacji i ochrona organizmów pożytecznych. Przed zabiegiem trzeba sprawdzić zapisy dotyczące zapylaczy, prewencji, stref ochronnych i możliwości stosowania w okresie kwitnienia.

Jak dobrać insektycyd do aktualnej presji szkodników?

Duża liczebność szkodnika nie oznacza automatycznie, że preparat z deltametryną będzie właściwym wyborem. Najpierw trzeba sprawdzić, czy dominujące stadium jest wrażliwe na działanie kontaktowe, czy środek jest zarejestrowany w danej uprawie i czy warunki pozwalają na prawidłowe wykonanie oprysku.
W kategorii insektycydów do ochrony upraw w Centrum Nawozów można porównać produkty zawierające deltametrynę oraz środki o innych mechanizmach działania. Pozwala to dobrać preparat do konkretnego szkodnika, terminu zabiegu i sytuacji na plantacji, a przy konieczności kolejnych aplikacji zaplanować również rotację grup IRAC.
O skuteczności zabiegu decyduje więc połączenie prawidłowego rozpoznania szkodnika, właściwego terminu, odpowiedniej techniki oprysku oraz doboru produktu zgodnego z aktualną etykietą.