Regulatory wzrostu z substancją czynną: trineksapak etylu – kiedy stosować je w zbożach i rzepaku?

Regulatory wzrostu zawierające trineksapak etylu są stosowane w celu ograniczenia wylegania zbóż i rzepaku. Substancja zmniejsza nadmierne wydłużanie pędów, poprawiając stabilność roślin i ograniczając ryzyko strat podczas dojrzewania oraz zbioru. Szczególne znaczenie ma na plantacjach intensywnie nawożonych azotem, o dużym zagęszczeniu łanu i odmianach podatnych na wyleganie. Przy wyborze regulatora należy uwzględnić gatunek uprawy, fazę rozwojową roślin, termin zabiegu oraz koszt zastosowania preparatu na hektar.

Kiedy warto stosować trineksapak etylu w zbożach?

Trineksapak etylu sprawdza się przede wszystkim na plantacjach, na których istnieje zwiększone ryzyko wylegania. Dotyczy to szczególnie zbóż o wysokim potencjale plonowania, intensywnie nawożonych azotem oraz odmian charakteryzujących się długimi źdźbłami. Nadmierny wzrost części nadziemnych zwiększa podatność łanu na pochylenie lub złamanie pod wpływem silnego wiatru, intensywnych opadów i ciężaru kłosów.
Substancja hamuje biosyntezę giberelin, czyli hormonów odpowiedzialnych za wzrost wydłużeniowy roślin. W efekcie rozwijające się międzywęźla pozostają krótsze, a źdźbła mogą wykazywać większą odporność na zginanie. Trineksapak etylu oddziałuje na części roślin aktywnie rosnące w momencie zabiegu, dlatego nie skraca międzywęźli, które zakończyły już rozwój.
Regulacja wzrostu ma szczególne znaczenie w pszenicy ozimej, jęczmieniu, pszenżycie i życie. Ograniczenie wylegania pozwala utrzymać korzystniejsze warunki dojrzewania ziarna i ułatwia późniejszy zbiór. Zabieg powinien jednak wynikać z rzeczywistego zagrożenia, a nie być wykonywany rutynowo na każdej plantacji.

Trineksapak etylu - kiedy stosować i jakie dawki wybrać w zbożach?

Najważniejszym okresem regulacji wzrostu zbóż jest wiosenne strzelanie w źdźbło. Wtedy następuje intensywne wydłużanie międzywęźli, na które oddziałuje trineksapak etylu. Dokładny termin zależy od gatunku zboża, formulacji preparatu i zakresu jego rejestracji.
W ochronie zbóż stosuje się m.in. Moddus 250 EC, zawierający 250 g/l trineksapaku etylu. Regulator jest przeznaczony do ograniczania wylegania różnych gatunków zbóż ozimych i jarych.

Podane dawki dotyczą jednorazowego zastosowania Moddus 250 EC. W pszenicy ozimej możliwe jest również stosowanie dawek dzielonych: 0,3 l/ha w fazie BBCH 29-31 oraz 0,3 l/ha w fazie BBCH 39. Takie rozwiązanie pozwala oddziaływać na międzywęźla rozwijające się w różnych terminach.
Dawkowania nie należy przenosić automatycznie na inne regulatory zawierające trineksapak etylu. Poszczególne preparaty mogą różnić się formulacją, dopuszczonymi terminami aplikacji i zakresem stosowania. Przed opryskiem należy również sprawdzić rzeczywistą fazę rozwojową zbóż, ponieważ w ciepłą wiosnę kolejne fazy BBCH mogą następować szybko.

Czy trineksapak etylu można stosować w rzepaku?

Trineksapak etylu znajduje zastosowanie również w regulacji wzrostu rzepaku ozimego. Zabieg ogranicza nadmierne wydłużanie pędu głównego, co może zmniejszać podatność roślin na wyleganie w późniejszym okresie wegetacji. Ma to znaczenie szczególnie na plantacjach silnie rozwiniętych, gdzie wysokość i masa części nadziemnych zwiększają ryzyko pochylania się roślin.
W rzepaku ozimym Moddus 250 EC stosuje się w fazie BBCH 39-55, czyli od końca wydłużania pędu głównego do końca rozwoju pąków kwiatowych na głównym kwiatostanie. Dawka wynosi 1,5 l/ha, a maksymalna liczba zabiegów to jeden w sezonie wegetacyjnym.
Nie jest to ten sam termin co jesienna regulacja pokroju rzepaku. Trineksapak etylu wykorzystuje się w późniejszym okresie rozwoju, gdy znaczenie ma kontrolowanie wydłużania pędu głównego i ograniczenie zagrożenia wyleganiem.
Decyzję o zabiegu należy uzależnić od kondycji plantacji, podatności odmiany oraz przewidywanych warunków pogodowych. Na roślinach słabiej rozwiniętych lub osłabionych niedoborem wody dodatkowe ograniczanie wzrostu może nie być uzasadnione.

Od czego zależy cena trineksapaku etylu i koszt regulacji wzrostu?

Cena regulatora wzrostu zawierającego trineksapak etylu zależy od producenta, stężenia substancji czynnej, formulacji oraz wielkości opakowania. Przy zakupie należy uwzględnić nie tylko cenę za litr, ale również ilość środka potrzebną do wykonania zabiegu na hektar.
Ma to szczególne znaczenie przy stosowaniu tego samego preparatu w różnych uprawach. Dawki w pszenicy, jęczmieniu i rzepaku mogą znacznie się różnić, co bezpośrednio wpływa na koszt regulacji. Dwa produkty o zbliżonej cenie jednostkowej nie zawsze zapewnią taki sam koszt zabiegu, szczególnie jeśli różnią się stężeniem substancji czynnej lub zalecanym dawkowaniem.
W kategorii regulatorów wzrostu można znaleźć środki przeznaczone do różnych upraw i terminów aplikacji. Dobór konkretnego preparatu powinien uwzględniać przede wszystkim jego rejestrację, dawkę oraz powierzchnię planowanego zabiegu.

Jakie warunki sprzyjają skutecznej regulacji wzrostu?

Trineksapak etylu najskuteczniej działa na rośliny aktywnie rosnące, znajdujące się w dobrej kondycji fizjologicznej. Odpowiednia temperatura, nasłonecznienie i dostępność wody sprzyjają pobieraniu substancji oraz reakcji roślin na zabieg. Niskie temperatury, susza lub gwałtowne zmiany pogody mogą natomiast osłabiać efekt regulacji albo zwiększać ryzyko nadmiernego zahamowania wzrostu.
Przed wykonaniem oprysku należy ocenić przede wszystkim aktualną fazę rozwojową roślin, ich kondycję oraz prognozę pogody. Szczególnej ostrożności wymagają plantacje osłabione przymrozkami, niedoborem wody lub chorobami. W takich warunkach dodatkowe skracanie pędów może przynieść efekt odmienny od oczekiwanego.
Istotne jest również bezpieczeństwo mieszanin zbiornikowych. Łączenie regulatorów wzrostu z fungicydami, nawozami dolistnymi czy innymi preparatami może wpływać na reakcję roślin, dlatego należy przestrzegać zaleceń dotyczących zgodności środków. Nie należy też samodzielnie zwiększać dawki w celu uzyskania silniejszego skrócenia źdźbeł.
Właściwie dobrany regulator pozwala ograniczyć ryzyko wylegania bez nadmiernego zahamowania wzrostu roślin. Najważniejsze jest wykonanie zabiegu w odpowiedniej fazie BBCH, przy uwzględnieniu rzeczywistego zagrożenia wyleganiem oraz warunków panujących na plantacji.