Herbicydy z substancją czynną glifosat – kiedy warto stosować je w zwalczaniu chwastów?

Glifosat jest substancją czynną wykorzystywaną w herbicydach o działaniu nieselektywnym. Preparaty z glifosatem mogą zwalczać szeroką grupę chwastów jednoliściennych i dwuliściennych, ale jednocześnie stwarzają ryzyko uszkodzenia roślin uprawnych, jeżeli ciecz użytkowa zetknie się z ich zielonymi częściami. Z tego względu skuteczność i bezpieczeństwo zabiegu zależą nie tylko od wyboru środka, lecz także od właściwego terminu, warunków pogodowych oraz sposobu aplikacji.
Oprysk na chwasty z glifosatem warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy celem jest ograniczenie rozwiniętej roślinności przed rozpoczęciem kolejnego etapu uprawy. Substancja działa przez zielone części chwastów, dlatego nie zastępuje herbicydów doglebowych i nie zabezpiecza pola przed późniejszymi wschodami.

Jak działa glifosat?

Glifosat jest pobierany głównie przez liście i inne zielone części chwastów. Następnie przemieszcza się wewnątrz rośliny, docierając również do korzeni, kłączy i rozłogów. Ma to szczególne znaczenie w przypadku chwastów wieloletnich, których samo mechaniczne usunięcie części nadziemnej nie zawsze pozwala skutecznie ograniczyć zachwaszczenie. Efekty zabiegu nie są widoczne natychmiast. Zahamowanie wzrostu, żółknięcie i stopniowe zamieranie chwastów pojawiają się po pewnym czasie, zależnym od gatunku, fazy rozwojowej, kondycji roślin oraz warunków panujących po oprysku.
Glifosat nie tworzy w glebie bariery zapobiegającej kolejnym wschodom. Zabieg powinien więc wynikać z aktualnego stanu zachwaszczenia, a nie z potrzeby zabezpieczenia stanowiska na następne tygodnie.

Kiedy oprysk na chwasty z glifosatem może być uzasadniony?

Jednym z częstszych terminów stosowania herbicydów zawierających glifosat jest okres po zbiorze rośliny uprawnej. Na ściernisku można wówczas ograniczać chwasty, które pozostały na polu lub rozpoczęły ponowny wzrost. Rozwiązanie to bywa wykorzystywane przede wszystkim przy silnym występowaniu perzu właściwego i innych chwastów wieloletnich rozwijających rozbudowane organy podziemne.
Oprysk może być również wykonywany przed założeniem kolejnej uprawy, gdy rozwinięte chwasty utrudniałyby przygotowanie stanowiska, wschody lub początkowy rozwój roślin. Trzeba jednak zachować odstęp między aplikacją środka a rozpoczęciem kolejnych prac polowych, określony w etykiecie wybranego preparatu. W zależności od rejestracji konkretnego produktu herbicyd może być dopuszczony także do stosowania w sadach, na terenach nieużytkowanych rolniczo lub w innych miejscach wymagających ograniczenia niepożądanej roślinności. Sam fakt, że dwa środki zawierają glifosat, nie oznacza jednak, że można używać ich w tych samych uprawach i terminach.

Kiedy wykonać oprysk z glifosatem?

Najlepszych warunków do pobierania glifosatu można oczekiwać wtedy, gdy chwasty są zielone, mają dobrze rozwiniętą powierzchnię liści i intensywnie rosną. Zbyt wczesne wykonanie zabiegu na niewielkie rośliny może ograniczyć ilość pobranej substancji. Z kolei chwasty stare, zdrewniałe lub osłabione mogą reagować na oprysk wolniej.
W przypadku perzu warto zaczekać, aż rośliny wytworzą kilka dobrze rozwiniętych liści. Odpowiednia powierzchnia ułatwia pobranie cieczy użytkowej i przemieszczenie substancji do części podziemnych.
Zabiegu nie należy wykonywać bezpośrednio po koszeniu, talerzowaniu lub innym mechanicznym uszkodzeniu chwastów. Usunięcie lub uszkodzenie liści ogranicza możliwość pobierania herbicydu. Uprawę gleby po oprysku można rozpocząć dopiero po czasie wskazanym w etykiecie środka. Znaczenie mają również warunki pogodowe. Długotrwała susza, niska temperatura, przymrozki, zalanie stanowiska lub inne czynniki stresowe mogą zahamować wzrost chwastów, a tym samym ograniczyć tempo działania glifosatu. Po aplikacji potrzebny jest także okres bez opadów. Deszcz pojawiający się zbyt szybko może zmyć część cieczy z liści.
Oprysku nie powinno się wykonywać przy silnym wietrze. Znoszenie cieczy grozi uszkodzeniem sąsiednich upraw, roślin rosnących na miedzach, zadrzewień i zieleni znajdującej się poza obszarem zabiegu.

Dlaczego nie każdy preparat z glifosatem stosuje się tak samo?

Herbicydy zawierające glifosat mogą różnić się stężeniem substancji czynnej, formą użytkową, zakresem rejestracji, dawką, zalecaną ilością wody oraz warunkami wykonania zabiegu. Nie należy więc przenosić zaleceń z jednego preparatu na drugi, nawet jeśli oba środki bazują na tej samej substancji.
Przed zastosowaniem trzeba sprawdzić:

• uprawy i miejsca, w których środek może być używany,
• zwalczane gatunki chwastów,
• zalecaną i maksymalną dawkę,
• dopuszczalną liczbę zabiegów,
• wymagany odstęp przed kolejnymi pracami,
• zasady ochrony operatora, roślin sąsiednich i środowiska.

Zwiększenie dawki nie zastąpi prawidłowego terminu. Jeżeli chwasty są osłabione przez suszę, mają małą powierzchnię liści albo zostały wcześniej uszkodzone, zastosowanie większej ilości środka nie musi poprawić skuteczności zabiegu.

Glifosat jako element strategii zwalczania chwastów

Preparaty z glifosatem nie powinny zastępować prawidłowej agrotechniki. Wielokrotne stosowanie tej samej substancji na jednym stanowisku zwiększa presję selekcyjną i może sprzyjać rozwojowi populacji chwastów o obniżonej wrażliwości.
Skuteczna strategia ograniczania zachwaszczenia powinna łączyć metody chemiczne, mechaniczne i agrotechniczne. Duże znaczenie mają zmianowanie, właściwy termin siewu, ograniczanie osypywania się nasion chwastów, odpowiednio zaplanowana uprawa gleby oraz rotacja herbicydów o różnych mechanizmach działania. Glifosat może być jednym z elementów takiego programu, szczególnie podczas przygotowywania stanowiska lub zwalczania uciążliwych chwastów wieloletnich. Nie powinien być jednak stosowany automatycznie po każdym zbiorze, bez wcześniejszej oceny rodzaju i skali zachwaszczenia.

Jak bezpiecznie wykonać zabieg?

Herbicyd zawierający glifosat należy stosować wyłącznie w miejscach, terminach i dawkach dopuszczonych dla konkretnego preparatu. Ciecz użytkowa nie może trafiać na zielone części roślin, które mają pozostać na stanowisku.
Przed rozpoczęciem pracy należy skontrolować stan opryskiwacza, dobrać rozpylacze ograniczające znoszenie cieczy i zadbać o równomierne pokrycie chwastów. Konieczne jest także stosowanie wymaganych środków ochrony indywidualnej i przestrzeganie zasad określonych w etykiecie. Oprysk nie powinien być wykonywany „na zapas”. Najpierw należy rozpoznać dominujące gatunki chwastów, ocenić ich fazę rozwojową i warunki na stanowisku, a następnie wybrać środek dopuszczony do danego zastosowania.

Jak dobrać odpowiedni herbicyd?

Oprysk na chwasty z glifosatem może być dobrym rozwiązaniem, gdy na polu znajdują się rozwinięte, aktywnie rosnące chwasty, a celem zabiegu jest ograniczenie całej zielonej roślinności lub zwalczenie gatunków wieloletnich. Nie w każdej sytuacji herbicyd nieselektywny będzie jednak najlepszym wyborem.
W kategorii herbicydów do zwalczania chwastów dostępnej w Centrum Nawozów można porównać preparaty różniące się substancją czynną, zakresem zastosowania i sposobem działania. Pozwala to dobrać środek nie tylko do rodzaju uprawy, ale przede wszystkim do rzeczywistego problemu występującego na danym stanowisku.